Historia szkoły

 W 1991 roku w mieście Edmonton istniały już dwie polskie szkoły, jedna cołotygodniowa, im. J. Pawła II-go, druga sobotnia, im. H. Sienkiewicza – obie na północy miasta. Tymczasem młode wówczas południe zasiedliło coraz więcej emigrantów polskich przybywających z Włoch, Hiszpanii, Niemiec.

Rodzice wozili swe dzieci “za rzekę”, by mogły kontynuować naukę j. polskiego. Ktoregoś czerwcowego dnia, czekając na nie, zastanowili się, czy nie sensowniej byłoby stworzyć kolejną szkołę gdzieś, gdzie byłoby im bliżej jeździć. W ciągu trzech i pół miesciąca załatwili wszystko. Tymczasowy Komitet Rodzicielski działał bardzo energicznie. W pomieszczeniach kościoła Matki Bożej Królowej Polski, zapadły decyzje – szkoła będzie się utrzymywać z opłat wnoszonych przez rodziców uczniów, będzie osmioklasowa, lekcje trwać będą od 9-tej do 12-tej, będzie to głównie nauczanie j. polskiego, ale także elementy historii i geografii Polski. 21 września miał miejsce początek roku szkolnego. Siedzibą szkoły stała się “Allendale School (6415, 106 Street), a przyjęła ona imię Marii Chrzanowskiej, działaczki polonijnej, która prowadziła polską szkołę, harcerstwo i stacje radiową przez długie lata. Do założycieli szkoły należeli: Helena Fita, Halina Madej, Wiesława Bąk, Grażyna Nieradka, Henryk Lang i państwo Mrówkowie. Do nowej szkoły zapisano przeszło 100 dzieci. Obecnie przygotowane są obchody 10-lecia istnienia szkoły, prężnie działającej i doskonale spełniającej w środowisku polonijnym Edmonton rolę ośrodka kształcenia i wychowywania najmłodszego pokolenia Kanadyjczyków polskiego pochodzenia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                   

2 lipca 2003-go roku odeszła na zawsze patronka naszej szkoły, pani Maria Chrzanowska. W pierwszą rocznicę jej śmierci uświadamiamy sobie boleśnie Jej brak. Na uroczystości zakończenia roku szkolnego 2003/04 minutą ciszy uczczono pamieć obojga, pani Marii i zmarłego wkrótce po Niej, pana Jana. Już nie zasiądą w pierwszych ławkach naszego koscioła, by patrzyć z dumą na dzieło swego życia – uczące się języka polskiego i historii Polski, w Kanadzie, urodzone dzieci. Ale – pamieć o nich pozostanie, póki instnieć będzie ta szkoła. Może nawet dłużej – póki żyć będą i Ją wspominać uczniowie.

Pani Maria Chrzanowska urodziła się 16 stycznia 1913 roku w Kutach, leżących we wschodnich regionach przedwojennej Polski. Jej dzieciństwo przypadło na lata I-szej wojny światowej. Po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczęła naukę w Pierwszym Seminarium Państwowym im. A. Asnyka we Lwowie. Maturę zdała w 1932 roku. Po kilku latach pracy nauczycielskiej wyszła za maż za pana Jan Chrzanowskiego, również nauczyciela. Już przed wybuchem drugiej wojny światowej urodził się ich syn, Zbigniew. Pan Jan, powołany do służby wojskowej, musiał opuścić Kuty, a wkrótce też Polskę. Rodzina traci go z oczu na 7 długich lat, gdyż walczy pod komendą brytyjską. W 1946 roku odnajdują sie – pani Maria z synkiem wyjeżdża do męża do Niemiec, potem do Anglii, decydują się na emigrację do Kanady.  

4 maja 1948 roku przybywają do Edmonton. Tutaj w 1951 roku, urodziła sie ich córka Teresa. Od chwili przybycia, pani Maria i pan Jan biorą udział w życiu Polonii edmontońskiej. Pani Maria przez 31 lat pracowała w sobotniej szkole polskiej im H. Sienkiewicza, prowadząc ją i organizując harcerstwo. Uczestniczy w pracach Kongresu Polonii Kanadyjskiej, należy do organizacji etnicznych. W 1962 roku rozpoczyna pracę w polskim radiu – przez 33 lata prowadzi polskojęzyczne programy na falach CKUR. Do dnia dzisiejszego pozostaje aktywna i działa w swych ulubionych organizacjach, służąc radą i swym doświadczeniem. Szkoła Jej imienia co roku organizuje “Dzień Patronki”. Pani Maria uczestniczy również w innych szkolnych uroczystościach i bardzo chętnie odwiedza szkołę.  

Złoty Krzyż zasługi dla naszej patronki

9 kwietnia 2003 roku odbyła się niezwykła uroczystość. Z Vancouver przybył Konsul Generalny, pan Krzysztof Czapla, by uhonorować panią Marię Chrzanowską przyznanym jej przez rząd polski złotym krzyżem zasługi. Otrzymała go za blisko 50-letnią działalność społeczną na rzecz polskości w Kanadzie, w Edmonton. Można powiedzieć, że całe miasto było poruszone tym wydarzeniem, gdyż w “Edmonton Journal” ukazał się spory artykul na ten temat, opatrzony dyżym, pięknym zdjęciem państwa Chrzanowskich, Marii i Jana, świetnie wyglądających ludzi po 90-tce.

Nasza szkoła, nosząca imię Marii Chrzanowskiej, ma szczególny powód do dumy. Pośpieszyliśmy z kwiatami i gratulacjami. Pani Maria, wieloletnia nauczycielka j. polskiego i kierowniczka pierwszej tutejszej szkoły polskiej, jest dla nas wzorem postępowania, inspiracją. Podziwiamy jej niegasnący zapał, by robić wszystko co podtrzymuje nasze polskie tradycje, w nich kształtować następne pokolenia.

Wielu urodzonych tutaj swą umiejętność mówienia po polsku zawdzięcza pani Marii, co często podkreślają. Są to już obecnie dorośli ludzie, pracujący w różnych zawodach. Wielu wspomina ciepło swe dzieciństwo, organizowane obozy harcerski w “Stanicy Kopernik”, w których prowadzeniu uczestniczyła pani Maria (powiedziała kiedyś w wywiadzie telewizyjnym: “pracowałam w wielu organizacjach, ale harcerstwo było moją ulubioną”)

W pracowitym życiu pani Marii Chrzanowskiej znaczącą rolę odegrało radio – przez 33-lata prowadziła polskie audycje. Trudno o osobę bardziej zasłużona…

Bywa jednak tak czasami, że ludzkie wysiłki, zasługi, czyjaś społeczna praca – pozostają nie docenione. Cieszymy sie, że sie tak nie stało w przypadku naszej patronki. Oczywiście zmieniła się sytuacja polityczna w Polsce, dla której nie jesteśmy już dłużej “uciążliwym wyrzutem sumienia”. Doczekaliśmy czasów, kiedy to, bez wzgledu na to, gdzie się pracuje na rzecz polskości, czy w kraju, czy poza jego granicami – praca jest ważna, licząca się. Dał temu wyraz rząd polski, przynosząc pani Marii Chrzanowskiej “Złoty Krzyż zasługi” za całokształt działalności w środowisku Polonii.

 Pani Mario! Nasze najszczersze gratulacje! I obietnica – będziemy kontynuować Pani pracę.

Program

Sobotnia Szkoła Polska prowadzi zajęcia dla dzieci i młodzieży od 4-tego do 18-tego roku życia.

-Funkcjonują dwie grupy przedszkolne, “maluchów” i starszaków”. Ich zajęcia polegają na wspólnej zabawie, nauce piosenek, wierszyków; słuchają bajeczek, pogadanek, rysują i opowiadają o swoich przeżyciach. W “zerówce”, oprócz tego uczą się już liter.

-W klasie I-szej jest już regularna nauka czytania i pisania. Wykorzystuje się polski elementarz i zeszyty ćwiczeń z Polski.

-W klasie II-giej i następnych wtrąca się umiejętność czytania ze zrozumieniem tekstów, umiejętność przepisywania i pisania tekstów. Uczniowie wykonują ćwiczenia gramatyczne, ortograficzne i słownikowe.

-W klasie III-ciej, wprowadza się legendy polskie i proste opowiadania historyczne.

-W klasie IV-tej akcentuje się wiadomości geograficzne, położenie Polski i Kanady w świecie, granice i obraz mapy Polski; opracowuje się średniowieczną część historii Polski.

-W klasie V-tej uczniowie nazywają już części mowy oraz kontynuuje się naukę poprawnego pisania; przyswajają sobie wiadomości z życia polskich pisarzy i uczonych; poznają historię “Złotego Wieku”.

-W klasie VI-tej pracuje się nad poprawną budową zdań, płynnym czytaniu, umiejętnością wyrażania swych myśli w pisaniu i mówieniu. Uczniowie poznają krainy geograficzne w Polsce, pomniki przeszłości z historii – epokę baroku i oświecenia.

-W klasie VII-mej – trwa poznawanie rozwoju literatury i sztuki polskiej do końca XVIII wieku. Wymagane jest zwięzłe wyrażanie myśli, czytanie z intonacją, samodzielne pisanie wypracowań na podane tematy; znajomość historii poszerza się do czasów zaborów.

-W klasie VIII-ej omawia się utwory literackie XIX i XX wieku, historię wojen światowych, obecną sytuację w Polsce, życie Polaków poza granicami; z geografii – bogactwa naturalne, rozwój przemysłu, rolnictwa, problemy ochrony środowiska.

Prowadzony jest również kurs dla młodzieży licealnej – jego program obejmuje całościowy obraz rozwoju literatury i kultury polskiej, naukę historii od powstania państwa polskiego do czasów obecnych, związane z tym prace pisemne, ćwiczenia, testy.

Statut nagrody

Statut Nagrody Komitetu Rodzicielskiego Szkoły im. Marii Chrzanowskiej

Warunki otrzymania Nagrody Komitetu Rodzicielskiego Szkoły im. Marii Chrzanowskiej

1. Może ją wylosować uczeń kończący ósmą klasę,który uczęszczał do Szkoły im. Marii Chrzanowskiej przez ostatnie pięc  (5) lat.

2. Jest to jeden bilet lotniczy ekonomiczną klasą do Polski (w koszcie do CAN $1,500.00)

3. Kopia biletu z imieniem  nazwiskiem ucznia musi być dołączona do rachunku.

4. Bilet musi być wykupiony do 15 marca następnego roku od daty losowania.

5. Lista uczniów uprawnionych do brania udziału w losowaniu będzie zatwierdzona przez Grono Pedagogiczne i Zarząd Komitetu Rodzicielskiego Szkoły im. Marii Chrzanowskiej na ostatnim zebraniu Zarządu Komitetu Rodzicielskiego i będzie dostępna do wglądu u Dyrektora szkoły.

6. Losowanie odbędzie się w dniu zakończenia roku szkolnego.

7. Uczeń lub prawny opiekun musi być obecny w czasie losowania nagrody.

8 W uzasadnionej na piśmie sytuacji, uczeń może być reprezentowany przez dyrektora szkoły im. Marii Chrzanowskiej.

9. Nagroda nie jest wymienialna na gotówkę.

10. W przypadku nie wykupienia biletu do 15 marca, odbędzie się drugie losowanie kandydata z listy pierwszego losowania.

11. Regulamin nagrody będzie corocznie weryfikowany na Walnym Zebraniu Komitetu Rodzicielskiego Sobotniej Szkoły Polskiej im. Marii Chrzanowskiej.

12. Zarząd Komitetu Rodzicielskiego ma prawo znieść lub wstrzymać nagrodę.

Wyjątkowo w roku 2004 uprawnieni uczniowie kończący kurs kredytowy będą włączeni do losowania nagrody.

  Statut szkoły